Penderfyniadau y tu allan i’r llys
Yn yr adran hon:
Mewn rhai achosion, gellir datrys troseddau heb i neb orfod mynd i’r llys. Gelwir y rhain yn ‘benderfyniadau y tu allan i’r llys’.
Beth allwch ei ddisgwyl gan benderfyniad y tu allan i’r llys
Yn gyffredinol, mae dau brif fath o benderfyniad y tu allan i’r llys:
Penderfyniadau cymunedol:
- Canlyniad anffurfiol yw’r rhain lle nad yw’r troseddwr yn cael cofnod troseddol.
- Maent yn cynnwys amodau gwirfoddol i’r troseddwr gydymffurfio â nhw.
- Os yw’r troseddwr yn torri’r amodau hyn, ni chymerir unrhyw gamau yn ei erbyn.
Rhybuddion:
- Canlyniad ffurfiol yw’r rhain lle mae’r troseddwr yn cael cofnod troseddol.
- Gallant gynnwys amodau i’r troseddwr gydymffurfio â nhw.
- Os yw’r troseddwr yn torri’r amodau hyn, gellir ei anfon i’r llys.
Rhaglenni adsefydlu ar gyfer troseddwyr
Fel rhan o ddatrysiad y tu allan i’r llys, gellir gofyn i droseddwr gymryd rhan mewn rhaglen. Y nod yw eu helpu i ddeall effaith eu hymddygiad a lleihau’r tebygolrwydd y byddant yn aildroseddu. Mae’r rhaglenni hyn yn darparu cymorth arbenigol.
Mae rhaglenni y gellir eu defnyddio yn cynnwys:
Druglink/Cocoon: Ymwybyddiaeth o Gamddefnyddio Sylweddau
Mae hon ar gyfer y rheini y mae eu troseddu’n gysylltiedig â defnyddio alcohol neu gyffuriau. Mae’n eu helpu i ddeall risgiau a pheryglon cyffuriau ac alcohol.
RISE Mutual: VOICE (Ymwybyddiaeth o Ddioddefwyr)
Mae’r rhaglen hon yn helpu troseddwyr i ddeall effaith eu gweithredoedd ac i ddatblygu empathi tuag at eraill.
RISE Mutual: Consider
Mae hon wedi’i hanelu at unigolion sy’n arddangos ymddygiad rhywiol amhriodol. Mae’n hyrwyddo gwerthoedd megis parch a ffiniau personol.
Red Snapper Group: Rhaglen Ymyrraeth Troseddau Casineb
Rhaglen 16 wythnos yw hon ar gyfer unigolion sydd wedi cyflawni trosedd casineb ac wedi cael rhybudd amodol am drosedd casineb. Mae’n eu hannog i wneud newidiadau a fydd yn lleihau’r risg o aildroseddu.
Manteision penderfyniad y tu allan i’r llys
Mae penderfyniadau y tu allan i’r llys wedi’u bwriadu i:
- ddal troseddwyr i gyfrif am eu gweithredoedd a mynd i’r afael â’u hymddygiad
- mynd i’r afael ag unrhyw niwed a achoswyd gan y drosedd
- darparu cyfiawnder cyflym ac ystyrlon
- helpu i leihau aildroseddu
Cynnwys dioddefwyr
Lle bo’n briodol, bydd swyddogion yn ceisio barn dioddefwyr wrth ystyried datrysiad y tu allan i’r llys. Y nod yw sicrhau bod y canlyniadau’n deg ac yn adlewyrchu’r effaith ar y rheini yr effeithir arnynt.
Gall mewnbwn dioddefwyr helpu i lunio’r datrysiad gan gynnwys unrhyw amodau a ychwanegir ato. Ond er bod barn dioddefwyr yn bwysig, yr heddlu neu Wasanaeth Erlyn y Goron (GYG) sy’n gwneud y penderfyniadau terfynol.
Dysgu mwy
Er nad ydynt yn addas ym mhob achos, gallwch ofyn i ni ystyried opsiynau y tu allan i’r llys i chi.
Gallwch ddysgu mwy am benderfyniadau y tu allan i’r llys ar wefan Coleg yr Heddlu.