Diweddariad: Datganiad ynghylch ymchwiliad gorsaf Victoria - Llundain

Mewn ymateb i geisiadau gan y cyhoedd am wybodaeth ynglŷn â'r ymchwiliad hwn mae'r llinell amser, agweddau allweddol ar yr achos hwn, a'r ffactorau a lywiodd ein casgliad fel sy'n dilyn:

Roedd marwolaeth drist Mrs Belly Mujinga o goronafeirws yn ysgytwad i lawer o bobl. Er mai ymchwilio i weld a gyflawnwyd trosedd yw ein hamcan allweddol, mae gennym gyfrifoldeb hefyd i gefnogi gŵr, teulu a ffrindiau Belly yn broffesiynol ac yn sensitif wrth iddynt addasu i fywyd hebddi. 

Rydym yn deall dyfnder y teimlad sy'n bodoli mewn perthynas â'r achos hwn a bod cwestiynau ynghylch sut yr ydym wedi dod i'n penderfyniad nad oes prawf digonol o drosedd i gyfiawnhau erlyn unrhyw un. 

Gallwn roi sicrwydd i'r cyhoedd ein bod wedi adolygu'r holl dystiolaeth sydd ar gael yn gynhwysfawr ac nad ydym wedi nodi unrhyw droseddau nac ymddygiad sy'n diwallu'r trothwy ar gyfer erlyn. 

Ar ddydd Sadwrn 21 Mawrth honnir bod Mrs Mujinga a dau o'i chydweithwyr yn gweithio ar gyntedd Gorsaf Victoria pan oeddent yn rhan o anghytundeb gwibiol gyda chwsmer yr honnir ei fod wedi pesychu a phoeri arnynt.  

Dros yr wythnosau nesaf, dechreuodd pryderon ddod i'r amlwg yn y gweithle. Arweiniodd y rhain at Gymdeithas Staff Trafnidiaeth a Chyflogedig (TSSA), undeb Mrs Mujinga, yn codi’r pryderon hyn gyda’i chyflogwr Govia Thameslink Railways ar neu o amgylch 19 Ebrill. Cododd y TSSA bryderon hefyd â'r Swyddfa Rheilffyrdd a Ffyrdd (ORR) ar yr adeg hon. 

Ar 2 Ebrill derbyniwyd Mrs Mujinga i'r ysbyty lle bu farw yn anffodus ychydig ddyddiau'n ddiweddarach ar Ebrill 5.

Riportiwyd am ddigwyddiad 21 Mawrth i Heddlu Trafnidiaeth Prydeinig (BTP) ar 11 Mai. Gan nodi arwyddocâd yr achos, comisiynodd BTP ei dîm Troseddau Difrifol a Threfnedig Mawr (MSOC) i gynnal ymchwiliad a chasglu tystiolaeth o'r digwyddiad. Yn anarferol efallai, o ystyried treigl amser rhwng y digwyddiad ac adroddiad i BTP, roedd modd adfer y teledu cylch cyfyng o hyd.  Yn dilyn adolygiad o'r ffilm, ac ymholiadau helaeth, nododd ditectifs ddyn y credent y gallai ddarparu gwybodaeth i'w helpu i ddeall mwy o amgylchiadau'r digwyddiad â Mrs Mujinga a'i chydweithwyr.

Ar 17 Mai cyfwelwyd y dyn hwn gan dditectifs o dan rybudd ar ôl mynychu gorsaf heddlu BTP yn wirfoddol.  Atebodd y dyn bob cwestiwn a ofynnwyd iddo yn y cyfweliad. 

Yn dilyn adolygiad o'r holl wybodaeth a oedd ar gael, gan gynnwys y lluniau teledu cylch cyfyng, datganiadau tystion ac esboniadau a roddwyd mewn cyfweliadau, daeth uwch dditectifs i'r casgliad nad oedd tystiolaeth ddigonol i gadarnhau bod unrhyw droseddau wedi digwydd ac na ddigwyddodd marwolaeth Mrs Mujinga o canlyniad i'r digwyddiad hwnnw.

Fe wnaethom ystyried ystod o dramgwyddau troseddol posibl a allai fod wedi'u cyflawni. Pan yw tystiolaeth o rywun yn poeri ar rywun yn fwriadol, gallai hyn fod yn Ymosodiad Cyffredin neu'n drosedd Trefn Gyhoeddus.  Er mwyn ystyried a gyfrannodd unrhyw weithredoedd at Mrs Mujinga yn contractio coronafeirws a'i marwolaeth drasig ddilynol, byddai'n angenrheidiol yn gyntaf cael tystiolaeth o boeri neu weithred arall a allai arwain at haint, ac felly gael cysylltiad achosol uniongyrchol. 

Ar ôl adolygu’n drylwyr yr holl ddatganiadau gan dystion allweddol gan gynnwys cydweithwyr ac adolygu’r ffilm teledu cylch cyfyng yn agos, daeth y swyddogion ymchwilio i’r casgliad nad oedd tystiolaeth ddigonol i gefnogi erlyniad yn seiliedig ar yr honiad bod y dyn wedi poeri’n fwriadol ar Mrs Mujinga neu wedi dweud bod ganddo’r feirws .   Felly penderfynwyd nad oedd tystiolaeth ddigonol i fynd ar drywydd cyhuddiadau o Ymosodiad Cyffredin neu drosedd dan y Ddeddf Trefn Gyhoeddus. Heb yr elfennau rhagflaenol hynny nid oes tystiolaeth ddigonol i gysylltu'r gweithredoedd honedig â Mrs Mujinga yn contractio coronafeirws.

Lle nad yw'r heddlu'n credu bod digon o dystiolaeth i gefnogi erlyniad, ni chyrhaeddir y trothwy cychwynnol ac ni wneir atgyfeiriad i Wasanaeth Erlyn y Goron (CPS).

Serch hynny, er mwyn nodi buddiant ehangach y cyhoedd yn amgylchiadau'r achos hwn, er i ni wneud y penderfyniad i beidio â chyhuddo, rydym bellach wedi gwahodd adolygiad annibynnol gan y CPS o'r dystiolaeth sydd ar gael, ac a oes unrhyw linellau ymholiadau pellach mewn perthynas â safbwynt BTP ar y gobaith o ddiwallu egwyddor gyffredinol erlyniad llwyddiannus.

Rydym wedi dal i gynnwys gŵr a theulu Mrs Mujinga yn einn trafodaethau ac wedi rhannu'r wybodaeth sydd gennym gyda nhw i'w helpu i ddeall ein rhesymeg dros y casgliad y daethom iddo. Mae ein swyddogion arbenigol yn parhau i'w cefnogi wrth iddynt alaru am golli hoff fam a gwraig. 

Gobeithiwn y bydd hyn yn helpu i roi yn ei gyd-destun ein hymagwedd at ymchwilio i'r honiadau hyn o ddigwyddiad troseddol, y dystiolaeth sydd ar gael i gefnogi achos barnwrol pellach mewn perthynas â'r honiadau hynny a'n tosturi parhaus tuag at y rhai a oedd yn adnabod ac yn caru Belly.