Gall swyddog heddlu neu swyddog cymorth/cefnogi cymunedol yr heddlu (SCCH) mewn lifrai eich stopio ond dim ond swyddogion yr heddlu all eich chwilio. Nid oes yn rhaid i swyddog yr heddlu fod mewn lifrai ond rhaid iddo/iddi ddangos ei gerdyn gwarant (ID). Gallant eich chwilio chi, unrhyw beth rydych yn ei gario a cherbyd.

Mathau o stopio y gallwch eu profi

Stopio a rhoi cyfrif

Dyma pan fydd swyddog heddlu neu SCCH yn eich stopio mewn man cyhoeddus ac yn gofyn i chi roi cyfrif am eich hun a gallai ofyn i chi:

  • beth ydych chi’n ei wneud
  • lle ydych chi wedi bod
  • lle ydych chi’n mynd
  • beth ydych chi’n ei gario

Beth fydd yn digwydd

Beth ddylid ei ddweud wrthych

 

Rhaid i’r swyddog heddlu egluro pam eich bod yn cael eich stopio a pham y gofynnir i chi roi cyfrif am eich gweithredoedd neu pam eich bod mewn ardal benodol.

Yn ymron pob achos, dylech gael cynnig cofnod o’r stopio a rhoi cyfrif neu stopio a chwilio ar adeg y digwyddiad.

Mae’r heddlu’n defnyddio’r pwerau hyn er mwyn helpu i wneud y gymuned leol yn fwy diogel drwy atal a datgelu troseddau. Yn naturiol, mae cydweithrediad y cyhoedd yn rhan hollbwysig o hyn.

Lle gellir eich chwilio

Bydd stopio a chwilio yn digwydd gan amlaf mewn mannau cyhoeddus. Fodd bynnag, mae rhai pwerau, megis chwilio am arfau tanio/arfau saethu neu gyffuriau, sy’n caniatáu i’r heddlu chwilio pobl yn unrhyw le.

Os ydych mewn man cyhoeddus, efallai y bydd angen i chi dynnu eich côt neu siaced a’ch menyg, oni bai eich bod wedi cael eich stopio mewn perthynas â therfysgaeth neu pan fo’r swyddog yn credu eich bod yn defnyddio dillad i guddio pwy ydych chi.

Os yw’r swyddog yn gofyn i chi dynnu mwy o eitemau na hyn, neu unrhyw beth yr ydych yn ei wisgo am resymau crefyddol, megis sgarff wyneb, fêl neu dyrban, rhaid i’r swyddog fynd â chi i rywle sydd allan o olwg y cyhoedd. Nid yw hyn yn golygu eich bod yn cael eich arestio.

Beth i’w ddisgwyl gan y swyddog sy’n eich stopio neu’n eich chwilio

Rhaid i’r swyddog fod yn gwrtais a pharchus bob amser. Rydym wedi ymrwymo i wella’n barhaus y safonau’n ymwneud â darpariaeth gwasanaeth i’n cymunedau.

Rydym yn ymwybodol y gallai’r broses gymryd rhywfaint o amser ond dylid ei thrin yn gyflym ac yn broffesiynol. Efallai y bydd y swyddog heddlu yn gofyn ychydig o gwestiynau ac yna, os yw’n teimlo bod hynny’n angenrheidiol, yn eich chwilio.

Nid gwirfoddol yw’r chwiliad. Os nad ydych yn cydymffurfio gall y swyddog ddefnyddio grym rhesymol i gynnal y chwiliad.

Os oes gan y swyddog gamera a wisgir ar y corff bydd yn recordio’r cyfarfyddiad oni bai y teimlir nad yw hynny’n angenrheidiol neu’n gymesur mwyach.

Os ydych mewn cerbyd

Gall swyddog heddlu yn gyfreithiol stopio unrhyw gerbyd ar unrhyw adeg a gofyn i weld dogfennau gyrru, gwirio cyflwr y cerbyd neu ddelio â throseddau gyrru. Nid stopio a chwilio yw hyn ac efallai y rhoddir dogfennau i chi sy’n berthnasol i faterion traffig ar y ffyrdd. Os yw’r broses gyfan yn gorffen yno, caiff hyn ei ystyried yn ‘stopio cerbyd'.

Daw’n stopio a rhoi cyfrif os gofynnir i chi neu unrhyw deithiwr sydd gyda chi roi cyfrif am eich hun.

Os yw swyddog heddlu yna’n chwilio’r cerbyd neu’r bobl sydd ynddo, mae hyn yn stopio a chwilio.

Gwybodaeth y byddwch yn ei derbyn yn ystod achos o stopio a chwilio

Rhaid i’r swyddog sy’n eich stopio a’ch chwilio roi gwybodaeth benodol i chi, sy’n cynnwys:

  • pam eich bod wedi cael eich stopio a’ch chwilio
  • pam y dewiswyd chi
  • am beth mae’n chwilio
  • ei enw a’r orsaf y mae wedi’i lleoli ynddi (oni bai bod y chwiliad mewn perthynas â gweithgaredd terfysgol a amheuir neu y gallai darparu enw roi’r swyddog mewn perygl. Rhaid iddo ef neu hi roi rhif ei gerdyn gwarant)
  • o dan ba gyfraith yr ydych wedi cael eich stopio
  • yr hawl i gael copi o’r ffurflen


Y wybodaeth y gofynnir i chi amdani

Bydd y swyddog heddlu yn gofyn i chi am eich:

  • enw a’ch cyfeiriad
  • dyddiad geni
  • Ethnigrwydd hunan-ddiffiniedig


Nid oes yn rhaid i chi roi’r wybodaeth hon os nad ydych am wneud hynny; oni bai bod y swyddog heddlu yn dweud ei fod yn eich riportio chi am drosedd.

Beth fyddwch yn ei gael

Dylid cynnig un o’r canlynol i chi:

  • cofnod ysgrifenedig o’r digwyddiad stopio a chwilio
  • derbynneb ar adeg y digwyddiad
  • copi o’r cofnod wedi’i e-bostio i chi
  • efallai y dywedir o le y gallwch gasglu’r cofnod yn ddiweddarach

Os ydych yn dymuno cwyno naill ai am gael eich stopio neu’ch chwilio neu'r modd y cafodd y broses ei chynnal, bydd y cofnod/derbynneb yn helpu i nodi’r amgylchiadau.

Rhaid i gofnod y chwilio gynnwys y wybodaeth ganlynol:

  • manylion y swyddog
  • dyddiad, amser a lleoliad y stopio a chwilio
  • rheswm dros y stopio a’r chwilio
  • canlyniad y stopio a’r chwilio
  • eich ethnigrwydd hunan-ddiffiniedig
  • rhif cofrestru’r cerbyd (os yn berthnasol)
  • am beth oedd y swyddog yn chwilio ac unrhyw beth y daethpwyd o hyd iddo
  • eich enw neu ddisgrifiad ohonoch os ydych yn gwrthod rhoi eich enw

Eithriadau

Nid ydych wedi cael eich stopio a’ch chwilio os ydych, er enghraifft:

  • yn cael eich chwilio fel amod ar gyfer mynediad i eiddo neu ddigwyddiad
  • yn cael eich chwilio ar ôl cael eich arestio
  • yn cael eich chwilio mewn eiddo sy’n cael ei chwilio o dan warant gan lys


Mewn achosion fel y rhain, ni wneir cofnod stopio a chwilio ac ni fyddwch yn cael derbynneb.

Nid ydych wedi cael eich stopio a rhoi cyfrif os ydych, er enghraifft:

  • yn stopio swyddog er mwyn gofyn am gyfarwyddiadau neu wybodaeth
  • wedi bod yn dyst i drosedd ac yn cael eich holi amdani er mwn canfod cefndir y digwyddiad
  • wedi bod mewn ardal lle cyflawnwyd trosedd yn ddiweddar a’ch bod yn cael eich holi ynglŷn â’r hyn gallech fod wedi’i weld


Mewn achosion fel y rhain, ni wneir cofnod stopio a chwilio ac ni fyddwch yn cael derbynneb.